Drug Rediscovery Protocol (DRUP)

In dit onderzoek behandelen we patiënten op basis van hun kankercel-kenmerken met doelgerichte anti-kankermedicijnen. Deze medicijnen zijn al goedgekeurd en in Nederland verkrijgbaar, maar worden normaal gesproken gebruikt voor de behandeling van een ander type kanker. Meerdere Nederlandse ziekenhuizen doen mee aan dit onderzoek.

Als een patiënt met dit onderzoek wil meedoen, kijken we eerst (middels lichamelijk en aanvullend onderzoek) of hij of zij aan alle voorwaarden voldoet voor een veilige behandeling met dat specifieke medicijn. Een andere voorwaarde is dat er (in het verleden) in de tumorcellen een genetisch kenmerk is gevonden waarvoor doelgerichte behandeling beschikbaar is. Als aan deze punten voldaan wordt, nemen we vóór de start van de behandeling een buisje bloed (10 ml) en een biopt af; hierbij halen we een klein stukje weefsel van de uitzaaiing of de oorspronkelijke tumor weg.

Dit wordt gebruikt om het genetische materiaal (DNA) van de tumorcellen in kaart te brengen. Dat gebeurt door Hartwig Medical Foundation, met de allernieuwste apparatuur via zogenoemde whole genome sequencing (WGS). Met deze techniek is het mogelijk om in één keer het gehele genetische materiaal, ofwel het DNA van de tumor en de fouten daarin (‘het profiel’), te bepalen. Het DNA-profiel van het biopt wordt gebruikt om meer kennis te vergaren over hoe de tumor reageert op een behandeling.

Na afname van het tumorbiopt kan de behandeling starten. Hoe die er precies uitziet, hangt af van welk medicijn op basis van het tumorprofiel is uitgekozen. Tijdens de behandeling wordt regelmatig gecontroleerd wat het effect ervan is. Patiënten die deelnemen aan dit onderzoek kunnen in principe doorgaan met de studiemedicijnen, zolang zij hier baat bij hebben.

A Dutch National Study on behalf of the Center for Personalized Cancer Treatment (CPCT) to Facilitate Patient Access to Commercially Available, Targeted Anti-cancer Drugs to determine the Potential Efficacy in Treatment of Advanced Cancers with a Known Molecular Profile

DRUP is een prospectieve, niet-gerandomiseerde klinische studie die de werkzaamheid en toxiciteit beschrijft van commercieel beschikbare, doelgerichte anti-kankermedicijnen bij patiënten met gevorderde kanker met een mogelijk ‘actionable’ variant, aangetoond met een genomische of eiwitexpressietest. De studie wil daarnaast de toegang van patiënten tot goedgekeurde doelgerichte therapieën vereenvoudigen, waarbij de medicijnen door samenwerkende farmaceutische bedrijven beschikbaar worden gesteld, en next generation sequencing uitvoeren op tumorbiopten voor biomarkeranalyses.

Geschikte patiënten hebben een gevorderde solide tumor, multipel myeloom of non-Hodgkinlymfoom waarvoor geen standaardbehandeling meer beschikbaar is, met een aanvaardbare conditie en orgaanfunctie. Op de tumor moet een genomische of eiwitexpressietest zijn uitgevoerd die ten minste één mogelijk ‘actionable’ moleculaire variant aantoont zoals gedefinieerd in het protocol. Op basis daarvan wordt een passend medicijn uit het protocol gekozen, ondersteund door een lijst van mogelijke profielen, een moleculair tumorboard, een kennisbibliotheek en studiecoördinatoren die de match beoordelen en goedkeuren. De behandeling start zodra de medicijnspecifieke criteria zijn bevestigd en een vers biopt vóór behandeling is afgenomen voor toekomstig biomarkeronderzoek. Alle behandelde patiënten worden gevolgd op standaarduitkomsten zoals tumorrespons, progressievrije en totale overleving en behandelduur; daarnaast wordt behandelgerelateerde toxiciteit beoordeeld.

Doelstellingen

Primair

• De antitumoractiviteit en toxiciteit beschrijven van commercieel beschikbare, doelgerichte anti-kankermedicijnen bij patiënten met een gevorderde solide tumor, multipel myeloom of non-Hodgkinlymfoom met een genomische of eiwitexpressievariant waarvan bekend is dat die een aangrijpingspunt vormt voor of gevoeligheid voorspelt voor een medicijn.
• De toegang van deze patiënten tot commercieel beschikbare, mogelijk werkzame doelgerichte anti-kankermedicijnen faciliteren.

Secundair

• Verfijnde biomarkeranalyses uitvoeren, waaronder (maar niet beperkt tot) next generation sequencing, op een vers tumorbiopt.

Europese samenwerking

In 2023 zijn twee Europese projecten gestart: PCM4EU (Personalized Cancer Medicine for all EU citizens), gefinancierd door het EU4Health-programma als onderdeel van Europe’s Beating Cancer Plan (grant 101079984), en PRIME-ROSE (Precision Cancer Medicine Repurposing System Using Pragmatic Clinical Trials), gefinancierd binnen Horizon Europe (grant 101104269).

Deze projecten willen patiënten bredere toegang geven tot precisiegeneeskunde door een netwerk op te bouwen van studies waarvan het protocol gebaseerd is op het oorspronkelijke Nederlandse DRUP: de zogenoemde DRUP-like clinical trials. Dit Europese netwerk van investigator-initiated studies met een afgestemd ontwerp en dezelfde primaire eindpunten versnelt de inclusie en het delen van data, en verbetert zo de toegang van patiënten tot off-label behandelingen. Naast DRUP lopen er momenteel vijf Europese DRUP-like studies, en vijf andere starten binnenkort.

PCM4EU liep van januari 2023 tot juni 2025 en richtte zich op de bestaande standaarden in moleculaire diagnostiek: van de beschikbaarheid van biomarkertests tot de invoering van klinische beslisondersteuning en de interpretatie van uitslagen. Met een platform voor het delen van data legde PCM4EU de basis voor gezamenlijke cohortanalyses tussen de DRUP-like studies binnen PRIME-ROSE, dat in juli 2023 startte en vijf jaar loopt. PRIME-ROSE versterkt ook de methodologie van precisie-oncologische studies, bijvoorbeeld met synthetische controle-armen, modellen voor het standaardiseren van klinische data en analyses van de manier waarop on- en off-label oncologische middelen in Europese landen beoordeeld en vergoed worden. Een uitgebreid artikel over beide projecten vindt u op PubMed.

Meer informatie over de Europese projecten: PRIME-ROSE en PCM4EU. Zie ook PRIME-ROSE op de Studies-pagina.

Dutch-Nordic Alliance

In november 2021 tekenden DRUP en het Nordic Precision Medicine Trial Network (ProTarget in Denemarken, MEGALiT in Zweden, IMPRESS-Norway en FINPROVE in Finland) een Memorandum of Understanding om studieontwerpen te harmoniseren, vergelijkbare klinische eindpunten te hanteren en data te delen. Lees het persbericht (pdf, Engels).