Grote ideeën in de oncologie.

De CPCT-02 studie was een groot landelijk data-verzamelend onderzoek. Er werd data verzameld van patiënten die een tumor met uitzaaiingen hadden en een standaardbehandeling met anti-kanker-medicijnen gingen krijgen.

Voor de CPCT-02 studie stonden deze patiënten een buisje bloed en een stukje tumorweefsel (biopt) af, vóórdat ze starten met de behandeling, bijvoorbeeld chemo-, immuun- of hormoontherapie.

Het DNA van de tumor werd vervolgens geheel in kaart gebracht in het laboratorium van Hartwig Medical Foundation. De gegevens over DNA-afwijkingen, behandeluitkomsten en andere klinische data worden opgeslagen in een databank.

Door al deze gegevens van heel veel patiënten met elkaar te combineren is een enorm waardevolle database opgebouwd met gedetailleerde informatie over tumoren, DNA-afwijkingen en behandelingen. Dit is al jarenlang een belangrijke basis voor artsen om steeds beter te voorspellen bij wie een behandeling wel en bij wie niet zal werken.

PRIME-ROSE (Precision Cancer Medicine Repurposing System Using Pragmatic Clinical Trials) is een door de Europese Commissie gefinancierd consortium dat het succes van DRUP opschaalt naar tien Europese landen. Hierdoor zijn er in deze landen soortgelijke studies geopend, gebaseerd op de DRUP-studie. Door deze nationale precisie-oncologie studies te harmoniseren, krijgen patiënten met uitgezaaide kanker breder toegang tot doelgerichte therapieën op basis van het moleculaire profiel van hun tumor. Door samen te werken binnen dit consortium kan er sneller bewijs verzameld worden of middelen effectief zijn of niet. Dat is extra belangrijk voor patiënten met een zeldzame tumor of zeldzaam moleculair profiel.

CPCT en NKI-Antoni van Leeuwenhoek zijn nauw betrokken bij dit consortium. Meer informatie: prime-rose.eu en pcm4eu.eu.

Van slechts ongeveer 3% van menselijk DNA – de genen – begrijpen we goed wat het doet. De resterende 97%, ook wel aangeduid als dark genome, begrijpen we nog steeds heel weinig. Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat dit dark genome vol blijkt te zitten met codes die bepalen wanneer, waar en hoeveel een gen wordt afgelezen. En juist dit deel van ons DNA blijkt nu sterk te verschillen, tussen personen en tussen families. Ook voor families waarbij specifieke vormen van kanker – zoals borstkanker, eierstokkanker en prostaatkanker – vaak voorkomen, lijkt de sleutel tot beter begrip, preventie en behandeling, te liggen in ons dark genome. Daarom is het cruciaal om de code van ons DNA te ontrafelen, en beter te begrijpen hoe specifieke DNA-variaties in ons dark genome uiteindelijk kunnen resulteren in de ontwikkeling van kanker.

CPCT ondersteunt het werk van het BEACON-consortium, dat met grootschalige nieuwe meetmethodes en kunstmatige intelligentie (AI) voor het eerst de verborgen codes in het dark genome ontrafelt. De basis voor dit werk hebben ze beschreven in een artikel in Nature. Het BEACON-consortium streeft er nu naar om de effecten van natuurlijke variatie in het dark genome voorspelbaar te maken, zodat beter ingeschat kan worden wie een verhoogd risico loopt op kanker. Dit zal op termijn bijdragen aan het vroeg opsporen van kanker, wat van belang is voor een succesvolle behandeling.

Hieronder een interview met één van de hoofdonderzoekers Prof. dr. Bas van Steensel.